صحیفه ،علاوه براینکه از انسان ،مناجات کننده ای پرشور ،عاشقی دلسوز وعارفی شوریده به وجود می آورد،یک دوره کامل از مسائل عالی الهی،معارفی ربانی،قوانین اصولی،قواعدی سعادت بخش،برنامه هایی سلامت آور تعلیم می دهد.

دعا ،حقیقی است که باید نشان آن را در صحف آسمانی وکتب ادعیه وجوامع حدیث جستجو کرد.

دعا،واقعیتی است که در تام شوون ذره ذره اجسام وعناصر وموجودات عالم طبیعت وکشور غیب وشهود ،حکومت دارد واز این راه تمام موجودات هستی ،از مبدا آفرینش در دو مرحله مادی ومعنوی تغذیه می کنند.

اگر دعا نبود،ادامه حیات مهمانان هستی امکان نداشت که موجودیت تمام موجودات وظهور همه کاینات ووجود تمام عالمیان از برکت دعاست.

گروهی می گویند :

دعا تعیین تکلیف برای خداست واین برنامه از هرکس تحقق یابد،جسارت به پیشگاه حق است وعین بی ادبی نسبت به ساحت قدس حضرت محبوب.

او وجود مقدسی است که به تمام نیازهای درونی وبرونی موجودات آگاه است وهر آنچه به مصلحت آنان است انجام می دهد وهیچ نیازی به تعیین تکلیف برای او نیست.

به نظر می رسد،اینان که با چهره ای مخصوص وژستی خاص این سخنانررا می گویند،از دو نکته غافلند:

اول:از دستور خداوند بردعا ووجوب آن در قرآن بی اطلاعند.

وقال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین

وپروردگارتان گفت:مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم ،آنان که از عبادت من تکبر ورزند،به زودی خوار ورسوا به دوزخ درآیند.

در این آیه شریفه به مساله دعا امر فرموده واستجابت آن را وعده حتمی داده ومتکبر از دعا را اهل جهنم دانسنه است.

کروهی دیگر می گویند:

خداوند بزرگ با قلم قضا وقدر،آنچه را باید ،بر بندگان مقرر فرموده وهیچ تغییری در سرنوشت انسان از ابتدای ولادت تا لحظه مرگ معقول نیست وآنچه براراده او گذشته وبه وسیله دعا والحاح وزاری وتضرع ،به بنده حق می رسد.

بسیاری ازبرنامه های دنیا وآخرت عبد که به صلاح اوست وآنچه در سعادت ابدی او نقش دارد،برابربا مشیت واراده حضرت دوست به زلف دعا گره خورده واین انسان است که به دستور حق باید برای درخواست واقعیت ها وعلل سعادت وبسط رزق مادی ومعنوی به دعا برخیزد ،تا پس ازآن به نتایج لازم برسد.

بسیاری از علل رشد وکمال بندگان ،چه در جهت مادی ،وچه در مرحله معنوی براراده حق گذشته که به شرط دعا به آنان عنایت شود وبه همین خاطر در آثار اسلامی به مسئله دعا اصرار فراوان شده واز دعا به عنوان مرکب رساننده عبد بر سر خوان عنایت مادی ومعنوی حضرت حق یاد کرده اند.،بنابراین اگر کسی به دعا ومناجات وراز ونیاز ودرخواست های مادی ومعنوی از پیشگاه حق اقدام کند به بسیاری از آنچه عطایش به وسیله دعا مقرر شده خواهد رسید واگر در این امر مهم کاهلی یا تکبر نماید به چاه محرومیت درافتد واز عنایت والطاف دوست ممنوع گردد.

عجیب این است که خود این ایراد کنندگان ،تمام صحنه هستی را میدان اسباب ووسائط وعلل وروابط می دانند وازاین نکته مهم در باب دعا غافلند که دعا برای رساندن انسان به منظور ومطلوب از نیرومندترین وسایل واسباب واز قویترین علل ووسائط است وکجای این حقیقت با قضا وقدر وامور الهیه ونقشه ها وتدابیر حضرت حق منافات دارد؟

دعا در حقیقت ،عین قضا وقدر ومتحد با نقشه وندبیر حق واصلی متقن وحقیقتی الهی وواقعیتی ربانی است ودر چهارچوب هستی همراه با نتایج وثمراتش همچون علت ومعلول وشرط ومشروط است ،به این معنی که گویی از جانب حق به عبد گفته شده:آنچه از برنامه های مادی ومعنوی در حدود مصلحت بخواهی،در خزانه من برای تو موجود است ،ولی آنها را باید به وسیله وواسطه دعا بدست آوری.

فدک یکی از دهکده های آباد و حاصل خیز نزدیک خیبر است و تا مدینه، 140 کیلومتر فاصله دارد. درسال هفتم هجری، قلعه های خیبر، یکی پس از دیگری فتح شدند و قدرت مرکزی یهود در هم شکست و ساکنان فدک تسلیم شدند و در برابر پیامبر متعهد شدند که نیمی از زمین ها و باغ های خود را به آن حضرت واگذار کنند و نیمی دیگر را برای خود نگه دارند و افزون بر این، آنها کشاورزی سهم پیامبرصلی الله علیه وآله را هم به عهده گرفتند تا در برابرش مزدی دریافت کنند. سرزمین هایی که بدون هجوم نظامی به دست مسلمانان می افتند، به شخص رسول خداصلی الله علیه وآله تعلق دارند و او هر گونه بخواهد، می تواند در آنها تصرف کند.

فدک هدیه ای از دست پیامبر گرامی (ص) برای حضرت زهرا:

پیامبر گرامی پس از ظفر یافتن بر فدک،هنگام ورود به مدینه ،بر فاطمه وارد شد وفرمود:دخترم!خداوند فدک را ازیهودیان به پدرت رسانده وآن را به وی اختصاص داده وآن را ملک ویژه پدر توست ومسلمانان در آن حقی ندارند.من هر گونه بخواهم ،می توانم درآن تصرف نماینم.من بابت مهریه ای که از مادرت خدیجه برعهده ام بود ،فدک را به تو پیشکش می کنم وآن را به تو وفرزندانت می بخشم.

خداوند با این آیه به پیامبر دستور می دهد حق نزدیکان را ادا کند.

«و آتِ ذَالقربی حقّه و المسکین و ابن السبیل ذلک خیر للذین یریدون وجه الله واولئک هم المفلحون»

حق نزدیکان ومسکینان در راه مانده را ادا نما!این کار برای آنان که در پی رضای خدا هستند ، بهتر است وچنین کسانی رستگار خواند بود.

تفسیر آیه:

ذوی القربی نزدیکان پیامبر گرامی(ص) یعنی علی وفاطمه وحسن وحسین (ع)هستند.

چگونگی غصب فدک:

پس از خلافت ابوبکر وبا گذشت ده روز که کار وی سرو سامان یافت ،وی عمالش را به فدک فرستاد تا وکیل فاطمه زهرا(ع)دخت رسول خدا (ص)را از آن بیرون کنند.زهرای مرضیه کسی را نزد ابوبکر فرستاد وبه او گفت :"از ابوبکر بپرس تو از رسول خدا (ص) ارث می بری یا خانواده اش؟"ابوبکر در پاسخ گفت:"البته خانواده وی"فاطمه (ع)فرمود:"بنابراین ،سهمیه ارث رسول خدا (ع)چه می شود؟ ابوبکرگفت :"من از رسول خدا (ص)شنیدم که می فرمود"خداوند تا رسولش زنده بود،اموالی را در اختیار او قرار داد وپس از رحلت وی آن را برای جانشین پس از او مقرر داشت .اکنون که من پس از او به خلافت رسیده ام،آن را به مسلمانان برخواهم گرداند".

اما طبق آیه ای که پیامبر(ص)فرمودند(آیه 38 سوره روم)فدک نصیب نزدیکان پیامبر (ص) می باشد وآن نزدیکان هم علی وفاطمه وحسن وحسین (ع) می باشند.وهدف ابوبکر وعمر از این سخنان جز توطعه وغضب حکومت نیست.

درسنامه زندگانی وسیره حضرت زهرا(س).

بان دعا از عناصر مشترک و مهم همۀ‏ انسان ‏ها و فرهنگ ‏ها است و جایگاه ویژه ‏ای در فرهنگ شیعی دارد. این زبان مبارک، منشأ فطری و تاریخی به قدمت تاریخ انسان دارد و ترجمان دعای حقیقی بوده و ارتباط ویژه و مقدّسی بین فقیر محض و غنی مطلق برقرار می ‏کند. پس، هر دعایی که در این راستا و هماهنگ با فطرت انسانی باشد، خواندن آن جایز است.

خواندن دعاهایی مانند مناجات پانزده گانه که در مفاتیح الجنان نیز آمده اند، به خود سازی و ترک گناه کمک می رساند؛ و علمای اخلاق نیز به خواندن آنها سفارش کرده اند؛ همان طور که محمدتقی مجلسی – پدر علامه مجلسی- می گوید: «شایسته است که سالک الی الله مداومت بر خواندن مناجات خمس عشر داشته باشد»

در بخشی از این دعاهای ناب میخوانیم:

“خدایا از دشمنی که گمراهم می کند و از شیطانی که به بی راهه ام می برد به تو شکایت می کنم ، شیطانی که سینه ام را از وسوسه انباشته ، و زمزمه های خطرناکش قلبم را فرا گرفته است شیطانی که با هوا و هوس برایم کمک می کند ، و عشق به دنیا را در دیدگانم زیور می بخشد ، و بین من و بندگی و مقام قرب پرده می افکند .”